علامه سید کاظم بلبل فرزند سید گل شاه از شاعران و عارفان قرن معاصر است. او در سال 1259 در خانواده ای مذهبی در شهر کابل افغانستان دیده به جهان گشود.
تحصیلات اولیه را در کابل و در مکتب خانه گذراند. بعد از سپری کردن تحصیلات اولیه برای فراگیری علوم دینی عازم مشهد مقدس شد. او به مدت چهارده سال علوم متداول حوزوی را نزد اساتید و عالمان طراز اول آن روزگار گذراند و در کنار تحصیل به سرودن شعرهای دینی و مذهبی پرداخت.
بلبل پس از بازگشت به کشورش افغانستان علاوه بر تدریس و فعالیت علمی سرودن شعرهای دینی و مذهبی را ادامه داد و یکی از شاعران مطرح زمانه ی خود شد. شعرها و سرودههای آیینی سید کاظم بلبل سال ها ورد زبان سخن سرایان و مداحان و منقبت خوانان افغانستان بود. امروز نیز در مراسم و برنامههای تعزیه و عزاداری از سروده های او استفاده میشود. از سید کاظم بلبل یک دیوان به نام «دیوان علامه بلبل» به چاپ رسیده است.
علامه سید کاظم بلبل در سال 1323 و در سن 63 سالگی دار فانی را وداع گفت و در دامنه ی کوه شیر دروازه ی کابل به خاک سپرده شد.1
1. رواق اشراق (تذکره شاعران حوزوی), محمدعلی مجاهدی، جلد دو. ص 974
از ایشان زندگینامه دیگری هم در کتاب سبحه صددانه نقل شده:
محمد کاظم بلبل ۱۲۶۲-۱۳۲۳) آیتالله سید محمد کاظم بلبل فرزند سید گلشاه در سال ۱۲۶۲ ش در روستای سنگلاخ بدخشان و در خانوادهای روحانی و اهل علم دیده به جهان گشود. (برخی منابع محل تولد او را محله مرادخانی کابل ذکر کردهاند). در خردسالی به همراه خانوادهاش به کابل کوچید و در آنجا به تحصیل پرداخت. سیدمحمد کاظم دوازدهساله بود که پدر و بیشتر نوادهاش به تحریک انگلیسیها و بهدست کارگزاران امیر عبدالرحمان به شهادت رسیدند. او مخفیانه راهی ایران شد و علمآموزی را بهمدت چهارده سال در مدرسه «ابدالخان» حوزه علميه مشهد پی گرفت. پس از آن به نجف اشرف رفت و مدت پنج
سال در آن حوزه درس خواند و از محضر استادان بزرگ آن سامان بهره برد. سپس به ایران بازگشت و چند سالی را در مشهد و قم گذراند. سید محمد کاظم سرانجام در سال ۱۲۹۹ ش به وطن خود بازگشت. او با استفاده از اندوختههای علمی و شاعری خود محافل منقبتخوانی و سخنرانی و عزاداری برای امام حسین (علیهالسلام)
برپا کرد و خانه خود را به حسینیه (تکیهخانه) تبدیل کرد. شبهای جمعه را منقبتخوانی و روزهای جمعه را سخنرانی میکرد. او در دانشهای ادبی چون شعر دستی توانا داشت. اشعار بینظیرش در رثا و ثنای اهل بیت (علیهمالسلام) که غالبا به سبک هندی سروده شده، نشاندهنده اوج دلدادگی و نهایت دلباختگی و ارادت او به آستان آلالله و نشانه قدرت علمی و ادبی فوقالعاده و چیرهدستی او در علوم گوناگون است. سبک
خاص و ویژهای از ثناگویی و ذکر مناقب و فضایل اهل بیت (علیهمالسلام) معروف به منقبتخوانی براساس اشعار او در بسیاری از کشورهای فارسیزبان بهویژه افغانستان پایهگذاری شده که خود او بنیانگذار این سبک منقبتخوانی بوده است.
سیدمحمد کاظم در قصیدهسرایی نیز قدرت انکارناپذیری داشت. دیوان اشعار او نزدیک به ۲۰ هزار بیت است که به کوشش ع. عرفانی و به همت مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی و آموزشی فرهنگ انقلاب اسلامی افغانستان، در سال ۱۳۶۵ ش در ایران منتشر شده است. او سرانجام پس از عمری بابرکت در ۶۳ سالگی در سال ۱۳۲۳ ش دعوت حق را لبیک گفت و به دیار باقی شتافت. پیکرش پس از تشییع باشکوهی در جوار مزار حضرت سید مرد پاچا بالاجوی به خاک سپرده شد که اکنون زیارتگاه عام و خاص است.
سبحه صددانه، محمدمهدی حکیمی، ص 221
شعار سید کاظم بلبل در سایت شعر حوزه