آیت الله شیخ محمد نهاوندی در سال 1253 ش در نجف اشرف و در خانواده ای روحانی دیده به جهان گشود. فرزند میرزا عبدالرحیم، فرزند خلف میرزا نجف مستوفی از عالمان و مفسران و مدرسان آستان قدس رضوی است که او را زین العلماء و المفسرین نامیده اند. چهار ساله بود که به همراهخ پدر به قصد زیارت حضرت رضا علیه السلام به مشهد رفت. پس از بازگشت به تهران در این شهر ساکن شد. پس از وفات پدر، فقه اصول و فلسفه را نزد علمای تهران و برادر خود به پایان برد و با اشتباق تمام به ادامه تحصیل همت کماشت.
نهاوندی در سال 1278 ش به اتفاق برادرش از تهران به مشهد رفت و در درس برادر خود شیخ حسنغلی تهرانیگف حاج شیخ اسماعیل ترشیزی و میرسیدعلی حائری یزدی، که از علمای بزرگ آن زمان بودند حضور یافت. نهاوندی چنان در تحصیل علم کوشید که اجتهادش به تایید همه ی استادان رسید. سپس برای تکمیل تحصیلات خود به عتبات عالیات کوچید. مدتی در کریلا از محضر سید اسماعیل صدر اصفهانی بهره گرفت. اخلاق را نزد ملالطفعلی فراگرفت سپس مدتی را در سامرا گذراند و از میرزا محمدتقی شیرازی مشهور به میرزادی دوم بهره مند شد.
نهاوندی با اطلاع از خبر کسالت و سکته ی قلبی برادر بزرگ تر خود شیخ حسن نهاوندی در سال 1289 ش به مشهد بازگشت. پس از ارتحال برادر، زمام امور شرعی مشهد را بر عهده گرفت. آیت الله نهاوندی در مدرسه ی میرزا جعفر تدریس می کرد، کتاب می نوشت و ساعتی را به مشکلات مردم اختصاص داده بود. از او آثاری برجای مانده است:
تفسیر نفحات الرحمن در چهار جلد
سراج النهج در مسائل عمره و حج
حاشیه بر کتاب الصلوة مرحوم حائری
خلل الصلوة
و دیوانی به نام زبدةالمصائب
آیت الله شیخ محمد نهاوندی در شعر، تجلی تخلص می کرد. نهاوندی انسانی متواضع، فروتن، زنده دل و با نشاط بود و زندگی خود را به سادگی سپری و از تبذیر و اسراف پرهیز می کرد. حافظ کل قرآن بود و هنگام استراحت قرآن مجید را در ذهن خود مرور می کرد. هفت سال از عمر پربرکت خود را صرف نگارش تفسیر قرآن کرد و می کوشید مفاهیم بلند قرآن را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار ببندد. به همین سبب به رفع نیازهای مردم توجه تام داشت؛ چنانچه گفته اند آیت الله مجاهد حاج آقا حسین قمی حل برخی مشکلات افراد را به او ارجاع می داد.
نهاوندی با مسائل سیاسی بیگانه نبود و با عالم مجاهد بزرگ، آیتالله حاج سید ابوالقاسم کاشانی روابط نزدیکی داشت و هرگاه به تهران می رفت به منزل او وارد می شد. نهاوندی سرانچام پس از عمری تلاش معنوی و نشر احکام و حقایق اسلامی در سال 1331 ش دار فانی را وداع گفت و در حرم مطهر رضوی به خاک سپرده شد.1
1. سبحه ی صددانه، امیرمهدی حکیمی، صص 177 و 178
اشعار محمد نهاوندی در سایت شعر حوزه